Waarom de huidige arbeidsmarkt niet leidt tot de beste match en hoe we dat kunnen kantelen

door: Maarten Freriks

Ook ik ben zoekende naar een baan. Niet elke baan. Natuurlijk wil ik met mijn baan geld verdienen. Maar ik wil ook dat mijn baan betekenisvol is, waarde toevoegt en me voldoening geeft. ..... En natuurlijk, ik herken dat wel. De werkgever wil het onderste uit de kan en werkzoekenden wringen zich in bochten om hun profiel zo goed mogelijk te laten aansluiten. Het lijkt wel of ik een soort basisversie van mezelf heb gecreëerd en voor elke vacature de look and feel aanpas.

Met deze woorden reageerde communicatieadviseur in between jobs Mark Kivit op mijn blog : Een baan vind je niet. Een baan maak je.  Logisch is dat de laatste baan van een werkzoekende het belangrijkste referentiepunt is in wat iemand zoekt. Daar is ook niks mee. Wat je daar hebt gepresteerd is je beste referentie. En als je daar goed gefunctioneerd hebt, zal je waarschijnlijk het beste presteren in een baan en een werkomgeving die er veel op lijkt, maar die je tegelijkertijd een kleine uitdaging biedt. Maar die baan moet er wel zijn. En die baan moet je toevallig tegen komen. Dus begeef je je op de Arbeids-markt.

En vanaf het moment dat je die arbeidsmarkt betreed, ontdek je dat het woord “markt” er niet voor niks in zit. Op een markt wordt gehandeld, op een markt worden zaken van waarde tegen elkaar geruild. En een handelaar stalt zijn waar uit en poetst het op. Want dat is de essentie van onderhandelen: je handelspartner verleiden, door je aanbod zo goed mogelijk over het voetlicht te brengen. Logisch dus dat je de “basisversie van jezelf” steeds iets aanpast op basis van wat je bij je handelspartner aan wensen vermoedt. In het gunstigste geval sluit je uiteindelijke een deal die beide partijen het gevoel geeft goed gescoord te hebben. Maar de vraag is of jullie er beiden over 6 maanden nog zo over denken.

En vergis je niet, die werkgever zit feitelijk in hetzelfde schuitje. Zij (en ik gebruik bewust de vrouwelijke vorm, omdat we ook voor InnovatieBanen moeten gaan OMdenken) plaatst een vacature en denkt te weten wat zij zoekt. Maar: wie binnen de organisatie heeft het profiel opgesteld? Hoe zorgvuldig is dat gebeurd? Hoeveel persoonlijke interpretatie zit daar bij van de werkgever, hoofd personeelszaken of de direct leidinggevende? Komt dat wel overeen met de behoefte van de organisatie? Is er echt nagedacht over hoe met een nieuwe medewerker toegevoegde waarde te creëren? Of zoeken ze een kopie van de medewerker die net vertrokken is? Of erger, van de baas zelf? Wat ook veel voorkomt helaas, is dat een functieprofiel een verzameling is van alle knelpunten die binnen een team spelen, of zaken die steeds zijn blijven liggen. Die mag je als nieuwkomer dan even komen oplossen. De werkgever heeft dus hetzelfde probleem als jij: zij denkt te weten wat ze zoekt, poetst dat wat op, en verkoopt haar organisatie als de meest aantrekkelijke werkgever om voor te werken, zodat ze veel aanbod krijgt om uit te kiezen.

De huidige arbeidsmarkt is dan ook een uitstekend recept voor georganiseerde desillusie. Van twee kanten. De werkgever vindt meestal niet wat ze zocht, en is in het beste geval in staat, dat wat ze krijgt optimaal in te zetten in het licht van de organisatiedoelen. De werknemer treft nooit de baan aan die hij verwachtte of ambieerde, en kan er hopelijk nog een draai aan geven om een plek te creëren, waarin hij wel optimaal functioneert.

Wij hebben onszelf vorig jaar toegestaan om even weg te dromen bij De Ideale Arbeidsmarkt. Waarin mensen dat kunnen doen waar ze echt goed in zijn en ziel en zaligheid kunnen leggen. Werknemers willen niets liever. En ook werkgevers willen niets liever: medewerkers die weten wat ze kunnen, en wat niet. Medewerkers die initiatief nemen en ambitie tonen voor hun taken. En mensen die snappen wat hun bijdrage in de bedrijfsdoelstellingen. In een ideale arbeidsmarkt doet iedereen wat hij het liefste doet en waar hij goed in is. In een ideale arbeidsmarkt kan een werkgever met niet al te veel problemen de juiste persoon vinden om zijn daadwerkelijke vraag in te vullen. De ideale arbeidsmarkt kan in onze optiek ontstaan als: werkzoekenden ontdekken waar ze echt goed in zijn en waar hun ambities liggen, werkgevers beter in staat zijn te bepalen wat hen echt verder zou helpen en in-house kwaliteiten goed leren te benutten, en we mogelijkheden hebben om daarin de perfecte match te maken. Die ideale arbeidsmarkt bestaat nog niet. Maar kunnen we wel een stukje dichterbij brengen. Daarom hebben we de Stichting InnovatieBanen opgericht, waarmee we willen meebouwen aan een nieuwe arbeidsmarkt, die functioneert op basis van een betere match tussen kwaliteit en ambitie van het aanbod en de werkelijke behoefte van organisaties. Een organisatie is makkelijker te veranderen dan een mens. Als we in staat zijn onze organisaties te laten evolueren op basis van beschikbare kwaliteiten en ambities, dan voorkomen we veel uitval, frustratie, verzuim, burn-out, ontslag wegens disfunctioneren en meer.

We dagen werkzoekenden dus uit om de arbeidsmarkt te gaan benaderen op basis van hun Persoonlijk Toegevoegde Waarde (PTW). Ga uit van wie je bent, wat je kunt, wie je kent, wat je weet, je ideeën en ambities. En ga op onderzoek uit om er achter te komen, waar dat van toegevoegde waarde kan zijn. Sinds juni 2014 roepen we werkzoekenden op om vanuit dat perspectief ook eens naar de arbeidsmarkt te kijken. Je bent van harte uitgenodigd, Mark Kivit.

Appels en peren op de arbeidsmarkt - Fotografie: Caroline van de Zande
Appels en peren op de arbeidsmarkt - Fotografie: Caroline van de Zande
Maarten Freriks Voorzitter Maarten Freriks is mede-initiatiefnemer van Stichting InnovatieBanen en onderhoudt de contacten met intermediairs.
Neem contact op voor een kennismaking.
Mail mij